Showing posts with label Words List. Show all posts
Showing posts with label Words List. Show all posts

Friday, February 7, 2025

मानव शरीरस्य अङ्गानां नामानि (HUMAN BODY PARTS)

 

1.   मुखम्  -  Face

2.   कपालः  -  Skull

3.   चिकूरः  -   Hair

4.   कर्कराला  -  A curl of hair, ringlet

5.   अलिकं -   Forehead

6.   कर्णः   -   Ear

7.   ईक्षीका, चक्षुः, नेत्रम्  -  Eye

8.   नासिका  -  Nose

9.   कपोलः  -  Cheek

10.  अधरः, ओष्ठः  -  A lip (lower or upper)

11.  आस्यं -   Mouth

12.      दंष्ट्रा       -   Jaws

13.  दन्ताः  -   Teeth

14.  जिह्वा  -   Tongue

15.    पीचः      - The  Chin

16.   श्मश्रुः,मासुरी  -   Beard

17.   कृकः  -  Throat

18.   कंधरः  -  Neck

19.   पृष्ठः  -   The back

20.   कषेरुका, कसेरुका  -   The backbone, the spine

22.   करः, हस्तः, पाणिः, कुलिः ,वाहुः  -  Hand

23.   कफणिः, कफोणिः  -   The elbow

24.   उपवाहुः  -   The lower arm

25.   अङ्गुलयः  -  Fingers

26.   करेटः  -   A finger nail

27.   पिचंडः, उदरं  -  Belly

28.  ऊरुः -  Thigh

29.  घुंटकः, घुंटिका  -  Ankle

30.  पादः  -   Leg

31.  चरणः,चरणं  -  Foot

यकृत - Liver 
पर्शका - A rib 
पलंकरः - Bile 
पक्ष्मन् - An eyelash 
भ्रू - Eyebrow 
भालः - Forehead 
पित्तकोषः - The gall-bladder
पुत्फुसः - The lungs 
प्रणखः - The point of a nail 
प्रपदं - The fore-part of the foot 
प्रपाणिः - The fore-part of the hand 
पिंजूषः - The wax of the ear 
पिंजेटः - The mucus of the eyes 
पिचिंडिका - The calf of the leg 
मूर्धजाः - hair plait 


Saturday, November 16, 2024

ऋतुनाम् नामानि( SEASONS NAME)

 

१.  वसन्तऋतु                                        -          Spring

२.    निदाघः/ ग्रीष्मऋतु                            -         Summer 

३.   जलार्णवः / प्रावृषः  / वर्षाऋतु               -          Monsoon

४.  जलात्ययः / शरदृतु                               -         Autumn

५.  हेमन्तऋतु                                            -        Pre-winter

६.  शिशिरः / शीतऋतु                                 -        Winter

Friday, September 27, 2024

जलजाः(Aquatic Animals)


जलपारावतः, जलकपोतः   -    a water-pigeon                                                                                                       जलवृश्चिकः                  -   a prawn                                                                                                             जलव्यालः                       -   a water snake  

जलवायसः/ जलकाकः        -  a diver bird                                                                                            जलकिराटः/ जल अंटकः      -   a shark                                                                                               जलकंटकः/ जलजिह्वः        -   a crocodile                                                                                              जलकूर्मः                           -   the porpoise                                                                                       जलकुक्कुटः                      -   a water-fowl                                                                                           जलबंधुः/  मत्स्यः               -    a fish                                                                                                                 जल इभः                          -   a water-elephant                                                                                      जलनकुलः                        -   an otter/beaver                                                                                           जल जन्तुका                     -   a leech                                                                                                          जल अटनः                       -    a heron                                                                                            कुरचिल्लः/ कर्कटः/ कुलिरः      -  a crab     

Friday, September 20, 2024

मासानां नामानि (Months Name)

                                                                                     हिन्दी           Odia            English               

१.   चित्रिकः/ चैत्रः       (corresponding to Mar-Apr)    चैत्र            ଚୈତ୍ର              January
२.   वैशाखः               (corresponding to Apr-May)   वैशाख        ବୈଶାଖ             February
३.   ज्यैष्ठः                (corresponding to May-June)       ज्यैष्ठ         ଜ୍ୟେଷ୍ଠ              March        
४.   आषाढः               (corresponding to June-July)        आषाढ         ଆଷାଢ଼              April
५.   श्रावणः               (corresponding to July-Aug)         श्रावण          ଶ୍ରାବଣ               May      
६.   भाद्रः/ भाद्रपदः     (corresponding to Aug-Sept)       भाद्रपद        ଭାଦ୍ରବ                June              
७.   आश्विनः            (corresponding to Sept-Oct)         आश्विन       ଆଶ୍ୱିନ                July   
८.   ऊर्जः/कार्तिकः     (corresponding to Oct-Nov)         कार्तिक        କାର୍ତ୍ତୀକ             August   
९.   मार्गशीर्षः           (corresponding to Nov-Dec)          मार्गशीर्ष      ମାର୍ଗଶିର          September       
१०.  पौषः                 (corresponding to Dec-Jan)               पौष           ପୌଷ            October
११.  मल्लिकः/ माघः  (corresponding to Jan-Feb)              माघ           ମାଘ             November     
१२.   फाल्गुनः          (corresponding to Feb-Mar)          फाल्गुन         ଫଗୁଣ            December
                                                                       














Wednesday, August 14, 2024

दिवसस्य प्रहराणां नामानि( PARTS OF THE DAY)

 

प्रत्यूषः  -      Dawn;    

प्रभातः  -      Morning;   

प्राह्नः    -      Before Noon;

मध्याह्नः   -  Noon;

अपराह्नः    -   After Noon; 

                                                                                                                                                                    
 

उत्सूरः      -   Evening, Twilight; 

निशा       -   Night;

मध्यरात्रिः  -   Midnight.

    

Saturday, May 11, 2024

ऐकपद्यम् (COLLECTIVE NOUN )

                 पशवः  (Animals)

 १.      आजकं  -   A flock of goats

 २.      गविनी  -   A herd of cows

 ३.      औट्रकं   -   A multitude of camels

 ४.      औरभ्रकं -  A flock of sheep

 ५.      औक्षकं   -  A multitude of oxen

          गजता   - A multitude of elephants 

          खगाः 

शौकं  --  A flock of parrots
औलूकं - A collection of owls
कापोतं - A flock of pigeons 
तैत्तिरम् - A flock of partridge 
वाकं  --  A flight of cranes 
अलिनी /मधुगणः  -- A swarm of bees 

           कुसुमानि

कुंदिनी -- A multitude of lotuses 
इंदीवरिणी - A group of blue lotuses 


            अन्यानि

कादंविनी - A row of clouds 
क्षैत्रं  -- A multitude of fields
खल्या  - A multitude of threshing floors 

      

Thursday, May 9, 2024

सम्बन्धाः (RELATIONS)

      

तनयः, पुत्रः - A son                                              दुहिता, सुता - A  daughter

 पिता - Father                                    माता - Mother 

 पितृव्यः - A father's brother

 पितामहः - A paternal grandfather      पितामही - A paternal                                                                                        grandmother

 मातामहः - A maternal grandfather      मातामही - The maternal                                                                                            grandmother

 मातामहौ (dual)- The maternal 

         grandfather and grandmother

 मातुलः - A maternal uncle                     मातुला  - The wife of a                                                                                         maternal uncle           मातुलेयः - The son of a maternal uncle                                      

                                                             मातृष्वसा- A mother's sister, a                                                                               maternal aunt

 भ्राता - A brother                             भगिनी - A sister


भ्रातृव्यः,भ्रात्रीयः, भ्रात्रेयः- A brother's    आंतिका - An elder sister

             son, nephew 

अनुभ्राता - A younger brother           

 कन्यसः -  The youngest brother         कन्यसी - The youngest sister

 आवुत्तः - A sister's husband 

स्वामी, पति - Husband                          स्त्री, पत्नी - A wife



Friday, May 3, 2024

खगानां नामानि (NAMES OF BIRDS)



 

१.     शूकः  -  तोता  (A Parrot)

२. चित्रकंठः  - कबुतर  (A Pigeon)

३.  चित्रपिच्छकः  - मोर (A Peacock) 

४.  चित्रपादा, चित्राक्षी - मैना    (A  Sarika)

५.  चित्रपृष्ठः  - गौरेया (A Sparrow)

६.  बकः   - वक  (Indian Crane)


Birds name 

भृंगारी - A cricket (insect)

काष्ठकूटः - A woodpecker 
गरुडः/गृध्रः - A vulture 
तैतिरः - A partridge 
तोककः/कपिंजलः - A chataka bird 
वर्तकः - A quail
चक्राकी - A goose 
प्राजिकः - A hawk - बाज
कादम्बः - A duck
   Insects 

चित्रपतङ्गः - A butterfly 
शलभः - A grasshopper 
प्रचिका - A mosquito 
मधुमक्षिका - A honey bee 
पिपीलिकः/पिपीलिका - An ant 
आपालिः/उत्कुणः - A louse
मक्षिका - A fly 
कंडोषः - A caterpillar 

    Reptiles 

पोटी - A large alligator 
उरगः/अहिः - A serpent/ snake 
पृथिका - A centeped




Saturday, March 11, 2023

फलानां नामानि ( FRUITS NAME)

 


१.  कर्कधुः,घोंटा         -       बैर                (The Jujube )

 २.   करकः, दाड़िमः   -        अनार          (The Pomegranate ) 


 ३.  कपित्थः              -        बेल              (The Wood-Apple )

 ४.  आमलकः/आमलकी  -   आँवला         (The Indian Gooseberry )

५.  आम्रातः                -        आँवेरा           (The Hog-Plum )

६.  अंशुमत्फला           -       केले                (The Plantain/Banana )

७.  चंपकालुः, चंपालुः    -      कटहल            (The Jack/Breadfruit  )


Monday, February 20, 2023

पशूनां नामानि ( ANIMALS NAME)

                                 


 १.   कंठीलः, करभकः / शलाभोलिः     -     ऊँट           (A CAMEL)


  २.         ओतुः                                   -     बिल्ली       (A CAT)

   ३.  आटीकरः                                    -     बैल           (A BULL)

   ४.         उरः                                     -      भेड़           (A SHEEP)

   ५.       आखुः                                    -      चूूहा          (A MOUSE, RAT, MOLE)

   ६.     चित्रौष्ट्रः                                  -      जिराफ      ( A giraffe)


   ७.   व्याघ्रः/ चित्रकायः                       -      बाघ           (A Tiger)


सारंगः  -  A deer / spotted deer 
चित्रमृगः - A spotted antelope 
तर्क्षुः  -  A hyena
पुष्कलकः  -  A musk deer
भरुजः/शृगालः -  A jackal 
भल्लूकः  -  A bear
घोटकः/हयः -  A horse
गंडकः -   A rhinoceros 
घोटकः -  A  horse 

गर्दभः  -   A donkey / ass

महिषः -    A buffalo 

बलीवर्दः  -  A  bull  / an ox

धेनुः  -   A cow

खिंखिरः  -  A fox

गजः/हस्ती -  An elephant 

अजः -  A goat 

श्वानः  -  A dog

शूकरः - A hog






















































































































































































































७.  व्याघ्रः चित्रकायः -  बाघ

८.  -

सुभाषितम्(NOBLE THOUGHTS)

 उद्योगे नास्ति दारिद्रयं जपतो नास्ति पातकम्।  मौनिनः कलहो नास्ति न भयं चास्ति जाग्रतः ।। अर्थात्,          उद्योगी /परिश्रमी का दारिद्रय नह...